Testy

K. Popielski (1989). Test Noodynamiki (T.N-D).

Test Noo-Dynamiki (T.N-D) jest skonstruowany w oparciu o idee noo-logoteorii. Odwołuje się do specyficznego, przynależnego tylko człowiekowi, wymiaru noetycznego (z gr. słowa „nuus” –umysł, rozum, duch). Przyjmuje i poznawczo ujmuje wielowymiarowość ludzkiej egzystencji, tzn. rozumienie człowieka jako „jedności bio-psycho-duchowej”. Powyższa metoda należy do grupy testów „egzystencjalnych”.

Test służy do ilościowego scharakteryzowania doznań, doświadczeń, dążeń i odniesień ludzkiej egzystencji, które przynależą, wyrażają i określają aktywność noetycznego wymiaru osobowości związanego z odniesieniem „Ku…” wartościom. Bada dynamike poczucia sensu życia.

Test składa się ze 100 pytań i 36 skal, z których wyróżniono cztery części testujakości noetyczne (I), temporalność noetyczna (II), aktywność noetyczna (III), postawy noetyczne (IV). Narzędzie pozwala na uzyskanie trzech rodzajów pomiaru w zależności od potrzeb: wynik całościowy, wynik z poszczególnych części i wyniki w zakresie poszczególnych skal. Rzetelność T.N-D wynosi r(tt)=0,81, a trafność – korelacja dodatnia z PIL r=0,70 i umiarkowanie ujemna z Logo-testem r=-0,38. Badania przeprowadzono wersją testu z 1992 roku (por. Popielski 1994).

Wersje Testu Noo-dynamiki (T.N-D):

 K. Popielski (2006). Test Noo-dynamiki egzystencji (T. N-DE. I.)

K. Popielski (2006). Test Noo-dynamiki egzystencji (T. N-DE. II.) (wersja skrócona)

K. Popielski (1991). Skala Preferencji Wartości (SPW) (I część)

Skala Preferencji Wartości (S. PW.) została skonstruowana w powiązaniu z koncepcją „wielowymiarowego bycia i wielokierunkowego stawania się” człowieka. W oparciu o nią zostały dobrane wartości, które na drodze osądu dokonanego przez sędziów, uznano  jako znaczące reprezentacje wartości wskazujących na wymiar swego zaistnienia: fizyczny, psychiczny lub noetyczny.

Skala składa się z 21 wartości podanych w formie rzeczownikowej, do których ma się ustosunkować badany. Każdy z trzech wymiarów reprezentuje 7 wartości. W części I testu lista wartości pozwala na dokonanie wyboru hierarchii wartości (w kolejności od 1 do 7) z zestawu 21 wartości. W części II testu osobę badaną prosi się o porównanie (każdej z każdą) z wybranych przez siebie 7 wartości. W wyniku tych porównań ustala się wartość centralną osoby badanej. „Skala służy do określenia preferencji wartości i ustalenia pozycji i znaczenia wartości w procesie strukturyzacji osobowości w związku z konotacyjnym ich rozumieniem oraz indywidualnym znaczeniem dla jednostki” (Popielski 1994, s. 229).

K. Popielski, L. Suchocka (2006). Wybór Wartości Centralnej (WWC) (II część Skali SPW)

Skala (WWC) pozwala na wybór z hierarchii wartości – wartość (/i) centralne. Wartościami centralnymi określamy te wartości, które na jakimś etapie życia człowieka pełnią funkcję wiodących, w które człowiek jest szczególnie zaangażowany, które motywują działania, ukierunkowują myśli, pragnienia, cele. Regulują przebieg egzystencji. Są tym, czym człowiek żyje, do czego dąży i odnosi się, co chce osiągnąć, czego pragnie.

W naturalnym biegu życiu wartości centralne są tymi wartościami, które jednostka ceni i którymi posługuje się. Stąd ich status wartości centralnych. Na tej podstawie można wnioskować w jakim kierunku zmierza rozwój egzystencji konkretnego człowieka. 

 K. Popielski (1990, 1994). Skala Objawów Noo-psychosomatycznych (SO NPS)

Lista Objawów Noo-Psychosomatycznych (LO NPS) służy do opisu nasilenia skarg noo-psycho-somatycznych. Umożliwia określenie nasilenia 52 skarg, reprezentatywnych dla: fizycznych (FS), psychicznych (PS) i noetycznych (NS) wymiarów egzystencji analizowanych na 5-stopniowych skalach szacunkowych. Wyniki pomiaru pozwalają na określanie natężenia zaburzenia i braków w zakresie poszczególnych aktywności, funkcji i zachowań badanych. Skala służy do określenia profilu noo-psycho-somatycznych objawów w grupie osób badanych.

 K. Popielski (2007). Kwestionariusz Zagrożeń i Nadziei Egzystencji (KZiNE).

Test składa się z 200 itemów charakteryzujących zagrożenia współczesnego świata oraz 50 itemów określających to, co wzbudza i podtrzymuje nadzieję. Uzupełnieniem testu jest wypowiedź otwarta dotycząca sposoby wyjścia z kryzysów i trudności  życiowych. Test zawiera następujące kategorie: 1. Zagrożenia bio-fizyczne (Z. B-F), 2. Zagrożenia psychiczne (Z.P), 3. Zagrożenia psycho-noetyczne (Z. P-N), 4. Zagrożenia społeczno-kulturowe (Z. S-K), 5. Co wzbudza i podtrzymuje nadzieję (N).

Testy dla potrzeb badawczych tłumaczono i adaptowano w kilka językach: niemiecki, angielski, włoski, słowacki, czeski, rosyjski, litewski oraz chiński. Wykonano szereg badań empirycznych.

L. Suchocka (2007). Kwestionariusz Doświadczania Cierpienia

Kwestionariusz służy do wieloaspektowego pomiaru doświadczania cierpienia w sytuacji chorobowej. Składa się on z 4 kategorii:
Cierpienie jako siła do życia – określa cierpienie służące jako siła rozwojowa do życia.
Cierpienie jako rzeczywistość egzystencjalna – określa cierpienie jako rzeczywistość służącą życiu.
Wewnętrzna bezradność wobec cierpienia – określa wewnętrzne ustosunkowanie się wobec cierpienia.
Cierpienie jako rzeczywistość narzuconą z zewnątrz – określa przekonanie, ze cierpienie jest czymś narzuconym z zewnątrz bez ,,zgody” jednostki, której to spotkało.

Kwestionariusz zawiera 64 twierdzenia.

Wysokie wyniki w poszczególnych skalach kwestionariusza wskazują na negatywne skutki doznawanego cierpienia. Niskie natomiast wskazują na pozytywny oraz rozwojowy charakter.

L. Suchocka (2009). Kwestionariusz Poczucia Odpowiedzialności (KPO)

Kwestionariusz (KPO)  bada ogólne poczucie odpowiedzialności oraz poszczególne jej wymiary i przejawy. Twierdzenia do kwestionariusza zostały dobrane na podstawie teoretycznych podstaw odpowiedzialności w oparciu o literaturę przedmiotu. Ostateczna wersja kwestionariusza składa się z 61 twierdzeń. Odpowiedź na każde pytanie zaznacza się na 5-stopniowej skali.

Na podstawie analizy czynnikowej wyodrębniono następujące czynniki:

(KPO-1) Dojrzałe poczucie odpowiedzialności ↔ Niedojrzałe poczucie odpowiedzialności
(KPO-2) Zaangażowanie w odpowiedzialność ↔ Rezygnacja z odpowiedzialności
(KPO-3) Przyjmowanie odpowiedzialności ↔ Przenoszenie odpowiedzialności na innych
(KPO-4) Odpowiedzialność adekwatna ↔ Nad-odpowiedzialność

Wyniki uzyskane w KPO pozwalają na uzyskanie, w zależności od potrzeb, dwóch rodzajów pomiaru: wynik ogólny oraz wynik z poszczególnych czynnikach KPO. Wynik ogólny oblicza się na podstawie średnich wyników wyodrębnionych czynników KPO.

L. Suchocka (2009). Kwestionariusz Poczucia Odpowiedzialności za Proces Zdrowienia (KPO.PR_Z)

Kwestionariusz (KPO.PR_Z) bada poczucie odpowiedzialności za proces zdrowienia osób przewlekle chorych. Kolejnym krokiem było przepracowane twierdzeń przez sędziów kompetentnych. Pierwotna wersja kwestionariusza składała się z 36 twierdzeń. Następnie przeprowadzono wstępne badania zgodnie z zasadami procedury badawczej dla tego typu badań. Uzyskane wyniki poddano analizie statystycznej. W tym celu zastosowano analizę czynnikową. Ostateczna wersja kwestionariusza KPO.PR_Z składa się z 24 twierdzeń, odpowiedzi na każde z nich zaznacza się na 5-stopniowej skali.

Analiza czynnikowa wyodrębniła następujące czynniki:

(KPO.PR_Z-1)   Odpowiedzialne zaangażowanie w proces leczenia ↔ Bierność w procesie leczenia
(KPO.PR_Z-2) Współdziałanie w leczeniu i aktywne funkcjonowanie ↔ Negatywna postawa w leczeniu
(KPO.PR_Z-3) Podmiotowa siła radzenia sobie ↔  Obojętność i rezygnacja.